ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Η αειφόρος ανάπτυξη ή βιώσιμη ανάπτυξη της Ελληνικής Γεωργίας

Η προσέγγιση της ΕΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι η λεγόμενη «προσέγγιση των τριών πυλώνων» (οικονομική αποτελεσματικότητα, περιβαλλοντική προστασία, κοινωνική δικαιοσύνη), η οποία προϋποθέτει την ενσωμάτωση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών πολιτικών.

Είναι η ταυτόχρονα και διαχρονικά, σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο,η οικονομική, κοινωνική, πολιτική, πολιτισμική και τεχνική/τεχνολογική «ανάπτυξη», η οποία μπορεί να υπάρξει, μόνο όταν τελείται σε διαλεκτική αρμονία και με σεβασμό πάντα στον άνθρωπο τις προαιώνιες ευγενείς του αξίες και το «όλο» φυσικό και πολιτισμικό του περιβάλλον, στο οποίο αυτός εντάσσεται ειρηνικά και δημιουργικά ως αναπόσπαστο και όχι κυρίαρχο μέρος του.

Η Στρατηγική ανάπτυξης

Αξιολογώντας πλήρως τα παραπάνω στοιχεία που προσεγγίζουν και συνθέτουν τους τρεις πυλώνες ανάπτυξης (οικονομική αποτελεσματικότητα,περιβαλλοντική προστασία,κοινωνική δικαιοσύνη),προσδιορίζουν με σαφήνεια και έναν  γεωγραφικό χώρο όπου  αναπτύσσονται, ενσωματώνοντας τον  “άνθρωπο στη φύση” ,μακρυά από την αντίληψη ότι η οικονομική πρόοδος επιτυγχάνεται μόνο μέσα από την έντονη βιομηχανοποίηση, το εμπόριο και την αστικοποίηση. 

Αντιλαμβάνεται τις φυσικές πρώτες ύλες - συμπεριλαμβανομένου και του συστήματος διατήρησης ζωής του πλανήτη - σαν σημαντικά κεφάλαια, των οποίων η ποσότητα και παραγωγικότητα πρέπει να διατηρηθούν ως θεμελιώδης συνθήκη για την ανθρώπινη πρόοδο και ανάπτυξη.

Πώς γεννιέται η γεωγραφική προέλευση των προϊόντων (ΠΓΕ)

Όταν ένα προϊόν μιας συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής παρουσιάζει ορισμένα ιδιαίτερα ποιοτικά χαρακτηριστικά που εκτιμούνται σαν ανώτερα από τους καταναλωτές και περνώντας τα χρόνια ανακαλύπτουν ότι τα χαρακτηριστικά αυτά παρουσιάζονται, με υψηλό βαθμό σταθερότητας, μόνο σ’ αυτό τότε  η ονομασία του συγκεκριμένου προϊόντος καταλήγει να  συνοδεύεται με  ένα επώνυμο, την γεωγραφική του προέλευσή.

Οι ποιοτικές ιδιαιτερότητες όσον αφορά τα προϊόντα που έρχονται από καλλιέργειες και έχουν υποστεί περαιτέρω επεξεργασίες έχουν λοιπόν τις ρίζες τους στις περιβαλλοντικές συνθήκες και στην παράδοση μέσω της οποίας ο άνθρωπος με βάση την πείρα του και την κουλτούρα του ανέπλασε τις ποιοτικές ιδιομορφίες του εκάστοτε προϊόντος.

Με αυτό τον τρόπο γεννιόνται τα λεγόμενα παραδοσιακά προϊόντα που οδηγούν στην διαφοροποίηση της γεωργικής παραγωγής, διαφοροποίηση που υπάρχει και μέσα στο ίδιο το προϊόν. Η παρτίδα του κάθε γεωργού μπορεί να διαφέρει από εκείνη του γείτονά του παρόλο που παραμένουν και οι δύο στα πλαίσια της ποιοτικής ομοιότητας του. Κι αυτό δεν είναι αρνητικό είναι  πλούτος.

Η Ευρωπαϊκή ρύθμιση.

Κι εδώ βρίσκεται και πρέπει να αναζητηθεί και το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προστατεύσει την διαφοροποίηση προκειμένου να πετύχει μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στις αγορές. 

Με στόχο μεταξύ των άλλων, προωθώντας τα παραδοσιακά αυτά προϊόντα, να εξασφαλίσει την βελτίωση του γεωργικού εισοδήματος ιδιαίτερα στις μειονεκτικές περιοχές (όπου και πιο συχνά παράγονται) και να συγκρατήσει σ’ αυτές τον αγροτικό πληθυσμό.

Η ρυθμισμένη αναγνώριση από την ΕΕ των παραδοσιακών προϊόντων γεωγραφικής προέλευσης η γεωγραφικής ένδειξης αποσκοπεί επίσης να βάλλει στην διάθεση του καταναλωτή σαφείς και συνοπτικές πληροφορίες για την καταγωγή αυτών των προϊόντων και για την μεθοδολογία παραγωγής τους.

Η ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ

Για να προστατευτεί ένα προϊόν που έχει ονομασία προέλευσης(ΠΟΠ) ή γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ), πρέπει να καταχωρηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η καταχώριση προϋποθέτει ότι το προϊόν πληροί προκαταρκτικά τους όρους για να αποχτήσει την “ονομασία προέλευσης”(ΠΟΠ) ή “γεωγραφικής ένδειξης”(ΠΓΕ) οι οποίοι συνοπτικά είναι:

Για την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ):

• να κατάγεται από μια συγκεκριμένη οριοθετημένη περιοχή,

• η ποιότητά του να οφείλεται στο ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον που περιλαμβάνει τους εγγενής φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες.

• να παράγεται, να μεταποιείται και να επεξεργάζεται στην οριοθετημένη περιοχή.

Για την προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη (ΠΓΕ):

• να κατάγεται από την εν λόγω περιοχή.

• η ποιότητά του, η φήμη του ή άλλα χαρακτηριστικά του να μπορούν να αποδοθούν στην εν λόγω γεωγραφική καταγωγή.

• να παράγεται ή/και να μεταποιείτε ή/και να επεξεργάζεται στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή.

Οι προκαταρκτικοί αυτοί όροι πρέπει να αποδειχθούν για να γίνει αποδεκτή η ύπαρξή τους.

Προδιαγραφές

Το άλλο σκέλος των όρων που πρέπει να πληρούνται για να γίνει η καταχώριση είναι οι προδιαγραφές του προϊόντος οι οποίες πρέπει να περιλαμβάνουν:

• το όνομα και την περιγραφή του προϊόντος με τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ( φυσικά, χημικά, μικροβιολογικά ή οργανοληπτικά).

• την οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής και αποδεικτικά στοιχεία ότι το προϊόν κατάγεται απ’ αυτήν.

• την περιγραφή της μεθόδου παρασκευής και ενδεχομένως αυθεντικές και συνήθεις μεθόδους καθώς και στοιχεία σχετικά με την συσκευασία, εφόσον ζητείται να γίνεται η συσκευασία στην οριοθετημένη περιοχή.

Οργανισμός ελέγχου

Βασικό στοιχείο των προδιαγραφών είναι η ένδειξη του ονόματος και την διεύθυνση αρχών  ή φορέων που ελέγχουν την συμμόρφωση προς τις διατάξεις των  ίδιων των προδιαγραφών.

Η προστασία

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία , άρα και η εθνική, προστατεύει τη καταχωρισμένη ονομασία από:

• κάθε παράνομη άμεση ή έμμεση εμπορική χρήση.

• οιανδήποτε αντιποίηση, απομίμηση ή υπαινιγμό.

• οιανδήποτε άλλη ψευδή ή παραπλανητική ένδειξη.

• οιαδήποτε άλλη πρακτική ικανή να παραπλανήσει τον καταναλωτή.

Τι χρησιμεύουν τα προϊόντα ΠΟΠ  καi ΠΓΕ

• Για  τον καταναλωτή: ξέρει τι παίρνει!
• Για τον παραγωγό: ένα ισχυρό εργαλείο για την αξιοποίηση του προϊόντος του. Αρκεί να σταματήσει να το πουλάει σαν πρώτη ύλη. Κι αυτό ζητάει αυστηρές προδιαγραφές για την βελτίωση της ποιότητας , υποχρεωτική συσκευασία στην ζώνη παραγωγής, κοινή εμπορική πολιτική βασισμένη στην χρήση της ονομασίας προέλευσης ή γεωγραφικής ένδειξης σαν να ήταν το σήμα μιας μάρκας, αυστηρούς ελέγχους για την εφαρμογή των προδιαγραφών.